ICQTurk Forum

Turbo Pascal Nedir: Pascal, Basic ve C gibi yüksek seviyeli programlama dilleri ailesindendir. Pascal'ın geliştirilmesi ve daha kullanışlı bir hale getirilmesi sonucunda Turbo Pascal ortaya çıkmıştır. Turbo Pascal dili okullarada en çok öğretilen ve programlamayı öğrenmeye başlamak için en çok tercih edilen dildir. Turbo Pascal dilinin bu kadar çok kullanılmasının en büyük nedeni kolay ve cabuk anlaşılabilir bir dil olmasıdır.
Turbo Pascal'ı Nereden Bulabilirim:
Turbo Pascal for Dos 7.0 buradan indirip kullanmaya başlayabilirsiniz.Programı ilk kurduğunuzda küçük ekran olarak açılır bunu tam modda açmak için Başlat-Programlar-Turbo Pascal 7.0 üzerine gelip sağ tuş Özellikler-Ekran' a gelip burada ki Pencere yi Tam Ekran Yapıyoruz Uygula-Tamam diyoruz ve Pascalı tekrar açtığımızda Tam Ekran olarak açılacaktır.Pascal derslerine uygulamalı olarak başlayabiliriz.
Neler Yapılabilir: Turbo Pascal ile yapa bileceğiniz şeyler sadece sizin hayal gücünüzle sınırlıdır. Gelişmiş ticari programlardan, kaliteli oyunlara kadar her şey yapılabilir.Tabi hayalgücünüzü çok fazla zorlamaya kalkarsanız daha temel ve daha hızlı bir dile ihtiyaç duymanız olağan ) Neyse... eğer şimdillik bir işletim sistemi yazmayı düşünmüyorsanız Turbo Pascal size yeter.
Turbo Pascal'da Komut Yapısı : Turbo Pascal programları bloklardan oluşur. Kullanılacak olan komutlar görevlerine göre gerekli blokların içinde yeralırlar.
Blokları anlayabilmek için basit bir pascal programına göz atalım.
Uses crt;
var
x:string[24];

begin
x:='www.hoSSohBet.Com';
clrscr;
write(x);
end.
Yukarıdaki örnekte görüldüğü gibi öncelikle Uses bloğunda programda kullanacağımız yardımcı programı çağırrıyoruz. Daha sonra Var bloklarını kullanarak değişkenlerimiz varsa onları tanımlıyoruz. Ve Begin.... End. bloğuna programımızı yazıyoruz. Turbo Pascal'da bunların dışında Const, Type,Procedure,Function ve Label gibi bir kaç blog daha kullanılmaktadır. İlerki derslerimizde bunları detaylı olarak göreceğiz



Turbo Pascal Dilinin Özellikleri (Önemli):
Kullanılacak değişkenler ve değişkenlerin tipleri önceden tanımlanmak zorunludur.
Komut ve değişkenlerde büyük küçük harf ayrımı yoktur.
İfadelerin sonuna mutlaka ";" noktalı virgül eklenmelidir.
Alt programlar ana programdan önce tanımlanmalıdır.
*Derslerimizde yazacağımız örneklerde hata yapmamak için bu özelliklere mutlaka gözatın.



Değişkenler Ve Değişken Tipleri
Turbo Pascal dilinde kulanılacak olan değişkenlerin ve budeğişkenlerin tiplerinin önceden tanımlanması zorunluluğu vardır. Bu nedenle değişken mantığının ve değişken tiplerinin iyi anlaşılması büyük önem taşır.
Değişken: Değişken, adındanda anlaşılabileceği ğibi programcı tarafından tanımlanan ve istenildiğinde değeri değiştirilebilen nesneleridir. Örneğin, programcı "isim" adına bir değişken tanımlayıp program içerisinde bu değişkene "Ahmet", "Mehmet" gibi istediği herhangi bir değerlri atayabilir. Ve ihtiyaç olduğunda bu değeri değiştirebir.
Turbo Pascal'da değişkenler begin ... end bloğundan önce var bloğu içerisinde tanımlanırlar. Değişken tanımlama aşağıdaki şekilde yapılır.
var
isim:integer;
begin
......
end.
Değişken Tipleri: Daha öncede söylediğimiz gibi Turbo Pascal dilinde program yazılırken kullanılacak değişkenler ve tipleri daha öncaden tanımlanmalıdır. Aslında bu işlem bir çoğunuz formalite icabı ve gereksiz olduğunu düşünebilir. Ama bu özellik aslında çok önemlidir. Değişkenin tipinin belirtilmesi ile bilgisayarın okuyacağı değişken için en uygun alanı ayırarak gereksiz bellek kulanımı engellemesi sağlanır. Ayrıca değişken tibi belirtilmesi sayasinde girilen değişkenin sayısal bir değermi yosa bir yazımı olduğu bilgisayar tarafından anlaşılmış olur.
Tamsayı Değişken Tipleri: Tamsayı değişkenleri genellikle matematiksel işlem yapmak için kullanılan değişken tipleridir. Yalnızca tam sayı değeri kabul eder girilen değer reel sayı yada alfanumerik karekter olamaz.
Degişken TipiDeğer AralığıKapladığı ByteShortInt-1281271 ByteByte02551 Byteİnteger-32768 327672 ByteWord0655352 ByteLongInt-214748364821474836474 ByteReel Saayı Değişken Tipleri: Genellikle küsüratlı değerleri tanımlamak için kullanılır. Tam sayı değeride girile bilir fakat girilen değer alfanumerik olamaz.
Degişken TipiDeğer AralığıKapladığı ByteReal2.9 x 10 -391.7 x 10 386 ByteSingle1.5 x 10 -453.4 x 10 384 ByteDouble5.0 x 10 -3241.7 x 10 3088 ByteExtended3.4 x 10 -49321.1 x 10 493210 ByteComp-2 63 + 1+....2 63 -18 ByteString Değişken Tipi: String değişken tibi alfnumerik değişkenler tanımlamak için kullanılır. Yani string değişkenlere girilen değer bilgisayar tarafından yazı olarak algılanır ve üxerinde matematiksel işlem yapılamaz.
String[n] şeklinde tanımlanır ve n karekterlik bilgi alır, n+1 Byte'lık yer kaplar. Uzunluk belirtilmeden yalnızca string şeklinde tanımlanırsa 256 byte'lık yerkaplar ve 255 karektere kadar değişken girilebilir.
Degişken TipiDeğer AralığıKapladığı ByteStringMaxsimum 255 karaktern+1 ByteChar Değişken Tipi: Yalnızca bir karakterden oluşan değişkenleri tanımlamak için kullanılır. Üzerinde matematiksel işlem yapılamaz.
Degişken TipiDeğer AralığıKapladığı ByteChar1 karakter1 ByteBolean Değişken Tipi: Yalnızca True(doğru), False(Yanlış) değerleri kullanılmak istenen değişkenleri tanımlamak için kullanılır


Karşılaştırmalar : Karşılaştırma işlemleri genellikle koşul vermek için kullanılır. Değerler koşula uygunsa sonuç "true", değilse "false" dir.
OperatörAdıAnlamı=EşitSol ve sağdaki değerler biribirlerine eşitseEşitdeğilSol ve sağdaki değerler birbirlerine eşitdeğilseBüyükSoldaki değer sağdaki değerden büyükse=Büyük yada eşitSoldaki değer sağdaki değere eşit yada büyükseMantıksal İşlemler : Mantıksal işlemler genelde birden fazla karşılaştırma işlemi arasında bağ kurmak içim kullanılır. Örneğin iki koşul arasında "Or" operatörü kullanıldığında sağdaki yada soldaki koşullardan herhangi birinin sonucu "true" (doğru) ise mantıksal işlemin sonucunda "true" dir.
OperatörAdıAnlamıAndVe Sol ve sağdaki koşulların her ikiside doğruysaOrVeyaSol ve sağdaki koşullardan herhangi biri doğruysaNotDeğilVerilen koşul doğru iseXorVeya DeğilVerieln koşullardan herhangi biri doğru değilseMatematiksel İşlemler : Dört işlem (toplama, çıkartma, çarpma ve bölme) için kullanılan basit matematiksel ifadelerdir.

"+","-" ve "*" işelemlerinde işlem yapılan sayı cinsi reel ise sonuç ta reel 'dir. İşlemyapılan sayılar tamsayı ise sonuçta tammsayıdır. "/" işleminde ise sonuç herzaman reel sayıdır.
OperatörAdıAnlamı+toplamaSol ve sağdaki değerleri birbirine ekler.-çıkarmaSoldaki değerden sağdaki değerleri çıkarır.*çarpmaSol ve sağdaki değerleri birbiri ile çarpar./bölme(Reel)Soldaki değeri sağdaki değere böler.Divbölme(Tamsayı)Soldaki değeri sağdaki değere böler.modkalanSoldaki değerin soldaki değere bölünmesinden kalanMod ve Div işlemlerinin sonuçları herzaman tamsayıdır.
4 div 12 = 0, 13 div 4 = 3 3 mod 2 = 3, 4 mod 2 = 0
12 div 4 = 3, 16 div 4 = 4 5 mod 2 = 1, 4 mod 0 = (tanımsız)